S─▒r Bende – ├ľzlem B─░NEL Kitap ─░ncelemesi

Kitap ─░ncelemesi admin

    (├çi─čdem ├ťLKER)          

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á ┬á ARKASI SIRLI B─░R AYNADAN D├ťNDEN ve YARINDAN

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á ┬á ┬á├ľZLEM B─░NELÔÇÖDEN

S─▒r Bende Kitap ─░ncelemesi ve Kitap Hakk─▒nda

Varolu┼čunun anlam─▒n─▒ arayan ve kendi ger├že─čini hayat─▒n aynas─▒nda g├Ârmek isteyen iki gen├ž insan─▒n hik├óyesini yaz─▒yor ├ľzlem Binel.  Onlar─▒n hayat─▒n─▒ ├ževreleyen evreni  ÔÇťS─▒rbendeÔÇŁde (*) anlat─▒yor.

Yazar Binel; mesleki kariyeri gere─či, g├Âr├╝nt├╝ye, ─▒┼č─▒─ča, insana bak─▒yor ve olan biteni kalemini objektife odaklayarak g├Âr├╝yor. Gazi ├ťniversitesinde g├Ârsel ileti┼čim ve foto─čraf├ž─▒l─▒k dersleri veren Binel, ┼čehirlere, maziden bug├╝ne akanlara,  d├╝ne ve eskiye ait olana imgeleminde hep bir kar┼č─▒l─▒k buluyor; renk, ─▒┼č─▒k ve ses; romana ad─▒n─▒ veren o aynada ÔÇťS─▒rbendeÔÇŁ de birbirine kar─▒┼č─▒yor.

 ├çocuk Leman kadar masum, g├╝zel Feride kadar insan, E┼čref  kadar soylu, Nafiz kadar bilge bir aray─▒┼č─▒n roman─▒; S─▒rbende.

Milli M├╝cadeleÔÇÖnin cephelerinden, BursaÔÇÖn─▒n ham ipek ve k─▒z─▒l g├╝l kokan konaklar─▒ndan, DersaadetÔÇÖin g├Ân├╝ll├╝ tutuklusunun kalbinden bir efsane gibi, bir serap gibi ge├žiyor ÔÇťSeraplar ger├žektir unutmaÔÇŁ diye bitiyor S─▒rbende.

            ├ľzlem BinelÔÇÖin kahramanlar─▒, romanda karakter yarat─▒m─▒ sorunsal─▒na ├Ârnek olacak bir geli┼čme g├Âsteriyor. Sahnenin ├Ân├╝nde duran iki gen├ž insan kadar yetmi┼č ya┼č─▒ndaki ┼×eyh Nafiz de, ya┼članm─▒┼č Emine de, Teyze Zi┼čan da h├ól├ó kaderi kavramaya, kendilerini anlamaya ├žal─▒┼čan insanlard─▒r. Yazar, kahramanlar─▒n─▒ hep bir de─či┼čim i├žinde resmediyor ve onlar─▒ okura hep kendi a─č─▒zlar─▒ndan sunuyor.

            HEP DO─×RUÔÇÖYU ARAYANLAR

Dikkati ├žeken ┼čudur ki bu insanlar, romandaki yolculuklar─▒na hep ÔÇťiyiÔÇŁ ve ÔÇťkirlenmemi┼čÔÇŁolarak ba┼čl─▒yor ve ├Âyle de devam ediyorlar.  Onlar sanki kutsanan ve korunan ├Âzel bir ├ólemin mensuplar─▒d─▒r;  bu co─črafyada ├žalkant─▒l─▒ bir tarihsel s├╝re├ž ya┼čanmaktad─▒rlar ama romana mek├ón olan BursaÔÇÖda hen├╝z asude bir iklim h├╝k├╝m s├╝rmektedir.  T├╝rk edebiyat─▒na ÔÇťB├╝lb├╝lÔÇŁ ┼čiiriyle girecek olan o ac─▒ g├╝ne 8 Temmuz 1920ÔÇÖdeki BursaÔÇÖn─▒n i┼čgaline hen├╝z zaman vard─▒r. Nil├╝fer HatunÔÇÖun mezar─▒ hen├╝z yabanc─▒ askerler taraf─▒ndan ├ži─čnenmemi┼čtir. O Nil├╝fer Hatun ki,  Bizans tekfurunun ni┼čanl─▒s─▒ oldu─ču halde OrhanÔÇÖla evlenen, a┼čk─▒ se├žen bir kad─▒nd─▒r. R├╝zg├ór─▒ kentte bug├╝n bile hissedilen bir Nil├╝ferÔÇÖdir. S─▒rbendeÔÇÖnin kahraman─▒ Feride ile belki de kan karde┼čidir belki ruh yolda┼č─▒d─▒r. A┼čk─▒ se├žen ve ├Âm├╝rlerini hep ba┼čkalar─▒na iyili─če adayan kad─▒nlard─▒r onlar.

Bu roman─▒n b├╝t├╝n ki┼čileri a┼čkÔÇÖ─▒, yani o a├ž─▒klanamaz hipnoz halini ya┼čayan insanlard─▒r ama bu sefer a┼čk, bir gayrime┼čru bir yasak a┼čkt─▒r.

 Bu a┼čk; Derg├óhÔÇÖ─▒n ve kona─č─▒n gelini, ┼×eyh NafizÔÇÖin g├╝zel kar─▒s─▒ Feride ile ┼×eyhÔÇÖin ├Â─črencisi, kuyum ve ney ustas─▒ E┼črefÔÇÖin a┼čk─▒d─▒r.   1900ÔÇÖlerin ba┼č─▒nda, BursaÔÇÖda, derg├óh─▒n yan─▒ ba┼č─▒ndaki KonakÔÇÖta ya┼čan─▒r.  Bu; birbirine yasak iki insan─▒n tamamen platonik a┼čk─▒d─▒r. Birbirlerine hi├ž bakmadan, asla de─čmeden ve dokunmadan, telepatik d├╝zeyde ya┼čanan bir ruhsal yak─▒nl─▒kt─▒r.

Feride, sayg─▒yla ba─čl─▒ oldu─ču kocas─▒na; E┼čref, hayranl─▒k dolu oldu─ču hocas─▒na ihanet etmeden a┼čk─▒n ├ža─čr─▒s─▒na nas─▒l kar┼č─▒ koyacaklard─▒r? Sadakat yeminlerini bozmadan nas─▒l dayanacaklard─▒r? Bedenin ve kalbin ├ža─čr─▒s─▒n─▒ duymazl─▒ktan nas─▒l geleceklerdir? ├ťstelik onlar─▒ engelleyen sadece ┼×eyh NafizÔÇÖin varl─▒─č─▒ da de─čildir. Feride, paranormal yetenekleri olan, ├žok farkl─▒ bir k─▒z ├žocu─čunun (LemanÔÇÖ─▒n) annesidir, zor bir annelik g├Ârevinin i├žindedir. E┼črefÔÇÖin de maddi d├╝nya ile ili┼čkisi hi├ž s─▒radan de─čildir.  O; ailesini, paray─▒ ve zenginli─či reddetmi┼č,  kendini felsefi d├╝┼č├╝nceye adam─▒┼č filozof bir ruhtur.  Birbirine imk├óns─▒z bu iki gen├ž insan; kanaatk├órl─▒─č─▒n, fedak├órl─▒─č─▒n, ba┼čkalar─▒na yard─▒m─▒n esas al─▒nd─▒─č─▒ bir iklimin ├žocuklar─▒d─▒r. Hayatlar─▒ BursaÔÇÖda, Kadiriye Tarikat─▒n─▒n E┼črefiye kolunun Derg├óh─▒nda ge├žer. Kendi duygular─▒ndan korkarak, utanarak, engellemeye ├žal─▒┼čarak, a┼čk─▒ kovmaya u─čra┼čarak ya┼čarlar.

            Aralar─▒ndaki insan ise ne Petersburglu Kont KareninaÔÇÖya benzer ne ─░stanbullu Adnan BeyÔÇÖe ne Frans─▒z Doktor BovaryÔÇÖye. Bu ├╝├ž adam da kendilerinden ├žok gen├ž e┼člerinin ihanetini ya┼čar ama TolstoyÔÇÖun, FlaubertÔÇÖin  kahramanlar─▒ ac─▒mas─▒z ki┼čilerdir. U┼čakl─▒gilÔÇÖin AdnanÔÇÖ─▒ da  basiretli bir ┼čahsiyet de─čildir.

 S─▒rbendeÔÇÖnin ┼×eyh NafizÔÇÖi ise, ├Âng├Âr├╝leri son derece kuvvetli, merhameti ve anlay─▒┼č─▒ b├╝y├╝k, kendini a┼čm─▒┼č, transandantal alg─▒lay─▒┼č─▒ y├╝ksek bir adamd─▒r. K─▒skanmaz, ├Âfkelenmez, ÔÇťa┼čkÔÇŁ denen kutlu duyguya set ├žekilemeyece─čini bilir. Sevdi─či kar─▒s─▒ ile sevdi─či ├Â─črencisinin ruhsal titre┼čimlerini engellemeye ├žal─▒┼čmaz.

Roman─▒n meselesi budur. Peki ama, bu iki gen├ž insan ne yapacakt─▒r?

               A┼×K B─░R KADER M─░D─░R?

Yazar ├ľzlem Binel, okura ┼čunu d├╝┼č├╝nd├╝r├╝r: A┼čk bir kader midir? Tesad├╝f m├╝d├╝r yoksa hi├ž ┼ča┼čmayan kozmoz plan─▒n─▒n bir sonucu mudur?

A┼čk, baz─▒lar─▒m─▒z─▒n mitokondrilerinde zaten kay─▒tl─▒ m─▒d─▒r, zaten yaz─▒lm─▒┼č m─▒d─▒r; evrensel  plan─▒n bizdeki bir yans─▒mas─▒ m─▒d─▒r?

A┼čk; sadece se├žkin ruhlar─▒n ya┼čayabilece─či bir ├╝st alg─▒lama seviyesi midir? ─░nsan akl─▒n─▒n hen├╝z yeterince anlayamad─▒─č─▒ bir duyumsal s├╝re├ž midir?

Roman, b├╝t├╝n bu sorulara  ÔÇťevet ├ÂyledirÔÇŁ diyen bir tematik a├ž─▒l─▒mla ilerler.

Metin boyunca ÔÇťa┼čkÔÇŁ temas─▒na ├žok da yak─▒┼čan s─▒rlar, a├ž─▒klanamayan olaylar, telepatik duyumlar olaylar─▒n i├žine s─▒zar,  roman─▒n atmosferini yar─▒ bulutlu, yar─▒ ayd─▒nl─▒k bir ├Ârt├╝ t├╝l gibi sarar.  S─▒rr─▒ ├ž├Âz├╝lemeyen bir ├ólemden gelen i┼čaretler Feride ve E┼črefÔÇÖin platonik a┼čk─▒na yard─▒m eder.  Yazar Binel, bilgimizle de─čil sadece duyular─▒m─▒zla i├žine s─▒zd─▒─č─▒m─▒z ÔÇť├ó┼č─▒k olmaÔÇŁ halinin b├╝t├╝n g├Âstergelerini metinde kullan─▒r.

 ÔÇťS─▒rbende aynas─▒ÔÇŁ metaforu sadece a┼čk─▒n ba┼čka bir d├╝nyay─▒ m├╝mk├╝n k─▒ld─▒─č─▒n─▒n i┼čaretidir.  Ba┼čka bir hayat sadece a┼čk ile m├╝mk├╝nd├╝r hipotezi sat─▒rlar─▒n aras─▒ndan okunur ve roman zirvede bir noktada biter.

H─░├çB─░R SON, SON DE─×─░LD─░R

Yazar; roman─▒n finalinde bu umutsuz a┼čk i├žin olas─▒ bir vuslat kap─▒s─▒ a├žar. FerideÔÇÖnin kocas─▒n─▒n ├Âl├╝m├╝ ve E┼črefÔÇÖin Derg├óhÔÇÖa geri d├Ânmesi, ya┼čananlara yeni bir dinamik getirir. ┼×imdi iki gen├ž ├ó┼č─▒k ilk kez y├╝z y├╝ze durmakta, birbirlerinin y├╝z├╝ne bakmaktad─▒rlar.

Yanl─▒┼č ya┼čamaktan ├Âlesiye ka├žan ama ├Âlesiye ├ó┼č─▒k E┼čref i├žin art─▒k yeni bir hayat m├╝mk├╝n g├Âz├╝kmektedir.  Bu; ┼×eyhinin de son vasiyetidir. Bu a┼čk ya┼čanmal─▒d─▒r. Yazg─▒n budur ve ÔÇťYedi renkli ├ži├žek senin kaderindir, sak─▒n vazge├žmeÔÇŁ demektedir ona hocas─▒.

ÔÇťSen de korkma ya┼čamaktan E┼čref, ├žok mutlu ol, hak edensin

Do─čru, kalbine gelendir,

Do─čru bildi─čindir,

A┼čk olsun E┼čref.

A┼čk─▒n cemal olsunÔÇŁ   (sayfa 292)

Yolculuk ve hayat devam etmektedir. ─░lk sayfadan beri takip etti─čimiz yakut y├╝z├╝kle ve nesilden nesle aktar─▒lan yakut k├╝pelerle m├╝h├╝rlenen ÔÇťa┼čkÔÇŁ  ┼čimdi yeni bir metne konu olacakt─▒r. Belli ki roman─▒n ikinci cildi yazar─▒n kafas─▒nda yaz─▒lmaya ├žoktan ba┼člam─▒┼čt─▒r.

 Tahmin ederim ki, filozof bir baban─▒n ola─čan├╝st├╝ yetilerle donat─▒lm─▒┼č k─▒z─▒ Leman, ikinci roman─▒n kad─▒n─▒d─▒r. Annesi FerideÔÇÖden tevar├╝s etti─či incelikli zarafet ve babadan miras g├Âz ve g├Ân├╝l a├ž─▒kl─▒─č─▒ yine derin bir ├Âyk├╝ye konu olacakt─▒r.

S─▒rbendeÔÇÖnin son sayfalarda tan─▒d─▒─č─▒m─▒z ÔÇť┼×ahnurÔÇŁ kaderle yaman bir m├╝cadeleye giri┼čecektir.  Ve belli ki ÔÇťa┼čkÔÇŁ bu kad─▒n─▒ da de─či┼čtirecektir.

ÔÇťY├╝zba┼č─▒ KemalÔÇŁ daha yolculu─čunun ba┼č─▒ndad─▒r, ama onu, yanan yak─▒lan bir ├╝lkenin kutlu ─▒┼č─▒─č─▒ olarak g├Ârece─čimiz/okuyaca─č─▒m─▒z g├╝nler yak─▒ndad─▒r.

├ľzlem BinelÔÇÖin  ÔÇťS─▒rbendeÔÇŁsi,  T├╝rk edebiyat─▒nda gen├ž ve g├╝├žl├╝ bir yazar─▒ mu┼čtulamaktad─▒r. Karakter ├ž├Âz├╝mlemekteki dikkati, roman─▒n oda─č─▒ndan ayr─▒lmayan ├Âzeni, s├Âzc├╝k se├žimindeki isabeti yeni romanlarda eminim devam edecektir.

B─░NEL, ├ľzlem,   ÔÇťS─▒rbendeÔÇŁ  ─░nk─▒l├óp Kitapevi, ─░stanbul,2018

Sosyal A─člarda Payla┼č

{admin}

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile i┼čaretlenmi┼člerdir